Các vấn đề ở hậu môn thường khiến người bệnh ngại chia sẻ. Dấu hiệu bệnh trĩ có thể bắt đầu bằng chảy máu đỏ tươi, ngứa rát, cộm vướng hoặc xuất hiện búi mềm quanh hậu môn. Nhận biết sớm giúp người bệnh điều chỉnh thói quen đại tiện, ăn uống và tìm tư vấn y tế đúng lúc.
Không nên kết luận trường hợp chảy máu đều do trĩ vì bệnh khác cũng có biểu hiện tương tự.
Bệnh trĩ là gì và vì sao cần nhận biết sớm?
Bệnh trĩ là tình trạng các mạch máu và mô nâng đỡ ở hậu môn, trực tràng dưới bị sưng, giãn hoặc sa. Tùy vị trí, bệnh được chia thành bệnh trĩ nội và bệnh trĩ ngoại. Trĩ nội nằm bên trong trực tràng dưới, còn trĩ ngoại hình thành dưới da quanh hậu môn.
Khi tìm hiểu dấu hiệu bệnh trĩ, cần nhớ biểu hiện thay đổi theo loại và mức độ. Trĩ nội chưa sa thường ít đau nhưng có thể chảy máu đỏ tươi khi đại tiện. Trĩ ngoại dễ gây ngứa, sưng, cộm hoặc đau; nếu có huyết khối, cơn đau có thể xuất hiện đột ngột.
Nhận biết dấu hiệu bệnh trĩ sớm giúp người bệnh chủ động thay đổi thói quen. Trường hợp nhẹ có thể cải thiện khi ăn đủ chất xơ, uống nước phù hợp, tránh rặn và không ngồi lâu trên bồn cầu. Tuy nhiên, chảy máu trực tràng còn có thể liên quan đến bệnh lý khác nên không nên tự chẩn đoán.
Một số người chỉ chú ý khi thấy máu, trong khi dấu hiệu của bệnh trĩ nhẹ có thể là ngứa, khó chịu sau đại tiện hoặc ít máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh. Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc không cải thiện sau khoảng một tuần chăm sóc tại nhà, nên đi khám sớm.

Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh trĩ
- Nguyên nhân bệnh trĩ thường liên quan đến tăng áp lực lên tĩnh mạch ở hậu môn và trực tràng.
- Táo bón mạn tính khiến người bệnh phải rặn mạnh khi đi đại tiện.
- Tiêu chảy mạn tính có thể gây kích thích vùng hậu môn.
- Ngồi trên bồn cầu quá lâu làm tăng áp lực tại khu vực này.
- Chế độ ăn ít chất xơ khiến phân cứng và khó đi ngoài.
- Mang thai có thể làm tăng áp lực vùng chậu và hậu môn.
- Tuổi cao khiến mô nâng đỡ quanh hậu môn, trực tràng yếu dần.
- Thừa cân, béo phì hoặc thường xuyên nâng vật nặng có thể làm nguy cơ tăng.
- Ít vận động, nhịn đi tiêu và uống ít nước dễ làm táo bón xuất hiện.
- Khi theo dõi dấu hiệu bệnh trĩ, nên đánh giá toàn bộ thói quen sinh hoạt thay vì chỉ quy cho một nguyên nhân.
Các dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ
Các dấu hiệu bệnh trĩ không hoàn toàn giống nhau ở mọi người. Trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ có huyết khối có thể tạo biểu hiện khác nhau, vì vậy cần xem từng triệu chứng trong bối cảnh cụ thể.
Chảy máu khi đi đại tiện
Chảy máu khi đi đại tiện thường gặp ở trĩ nội. Máu thường đỏ tươi, có thể dính trên giấy vệ sinh, phủ ngoài phân hoặc nhỏ xuống bồn cầu. Giai đoạn đầu, tình trạng này có thể không gây đau.
Dù là dấu hiệu bệnh trĩ điển hình, chảy máu trực tràng không nên xem nhẹ. Nếu máu ra nhiều, tái diễn, kèm chóng mặt, đau bụng hoặc thay đổi đại tiện, nên đi khám. Chảy máu nhiều kèm choáng hoặc ngất cần được đánh giá khẩn cấp.

Ngứa ngáy quanh hậu môn
Ngứa, rát hoặc kích ứng có thể xuất hiện khi da quanh hậu môn ẩm, bị cọ xát hoặc tiếp xúc với dịch nhầy. Búi trĩ sa cũng có thể khiến việc vệ sinh khó hơn và làm vùng da quanh hậu môn dễ khó chịu.
Khi gặp dấu hiệu bệnh trĩ này, nên giữ khu vực sạch, khô và vệ sinh nhẹ nhàng. Tránh chà xát mạnh hoặc dùng nhiều sản phẩm có hương liệu. Nếu ngứa kéo dài hay tiết dịch bất thường, cần đi khám.
Sa búi trĩ
Sa búi trĩ xảy ra khi mô trĩ nội lồi qua lỗ hậu môn. Ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể thấy một khối mềm xuất hiện sau khi đi tiêu rồi tự co vào. Khi tiến triển, búi trĩ có thể phải dùng tay đẩy vào hoặc nằm ngoài thường xuyên.
Đây là dấu hiệu bệnh trĩ dễ nhận biết bằng cảm giác cộm, vướng. Tuy nhiên, không phải mọi khối quanh hậu môn đều là búi trĩ. Nếu khối mới xuất hiện, đau nhiều hoặc đổi màu, nên được bác sĩ kiểm tra.

Đau hoặc khó chịu vùng hậu môn
Trĩ nội chưa sa thường ít đau, trong khi trĩ ngoại có thể gây đau, căng tức hoặc cộm, nhất là khi ngồi. Khi trĩ ngoại hình thành huyết khối, người bệnh có thể đau đột ngột, sưng và thấy một khối cứng quanh hậu môn.
Đau là dấu hiệu bệnh trĩ cần xem cùng các biểu hiện khác. Đau dữ dội, chảy máu nhiều, sốt hoặc đau bụng không nên chỉ tự xử lý tại nhà mà cần được nhân viên y tế đánh giá.
Cảm giác đi đại tiện không hết
Một số người có cảm giác nặng, cộm hoặc vẫn muốn đi tiêu dù vừa đại tiện xong. Búi trĩ sa hoặc sưng có thể tạo cảm giác có vật vướng ở vùng hậu môn.
Tuy nhiên, cảm giác đi tiêu không hết không phải dấu hiệu bệnh trĩ đặc hiệu. Triệu chứng cũng có thể liên quan đến táo bón hoặc bệnh trực tràng khác. Nếu kéo dài, kèm thay đổi khuôn phân, sụt cân, đau bụng hay chảy máu, nên đi khám.

Trong các nội dung hỏi đáp sức khỏe hoặc tin tức tổng hợp 24h, thông tin triệu chứng chỉ nên dùng để tham khảo. Chẩn đoán chính xác thường cần khai thác bệnh sử, khám vùng hậu môn và thực hiện kiểm tra phù hợp khi bác sĩ thấy cần.
Điều trị và phòng ngừa bệnh trĩ
Hướng điều trị bệnh trĩ phụ thuộc loại trĩ, mức độ sa, chảy máu và đau. Với trường hợp nhẹ, mục tiêu là làm phân mềm, giảm rặn. Người bệnh nên tăng rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, uống đủ nước và vận động đều đặn.
Ngâm hậu môn trong nước ấm có thể giúp người bệnh giảm cảm giác khó chịu. Thuốc bôi hoặc thuốc đặt không kê đơn đôi khi hỗ trợ giảm ngứa, sưng và đau nhẹ, nhưng cần dùng theo hướng dẫn. Nếu dấu hiệu bệnh trĩ không giảm sau khoảng một tuần, nên hỏi bác sĩ.
Trĩ nội chảy máu hoặc sa có thể cần thủ thuật như thắt vòng cao su, tiêm xơ hoặc quang đông tùy chỉ định. Trĩ lớn, sa nặng hoặc không đáp ứng điều trị bảo tồn có thể cần phẫu thuật. Người bệnh không nên tự buộc, cắt hoặc xử lý búi trĩ tại nhà.
Để phòng ngừa bệnh trĩ, cần hạn chế táo bón và giảm áp lực khi đi tiêu. Hãy ăn đủ chất xơ, uống nước phù hợp, đi vệ sinh khi có nhu cầu, không cố rặn và tránh ngồi lâu trên bồn cầu. Vận động đều đặn cũng hỗ trợ đường ruột.
Người thường xuyên nâng vật nặng nên chú ý kỹ thuật và tránh nín thở khi gắng sức. Người từng mắc trĩ vẫn cần duy trì các thói quen trên vì dấu hiệu bệnh trĩ có thể tái phát. Theo dõi dấu hiệu bệnh trĩ giúp nhận biết thay đổi, nhưng không nên trì hoãn khám khi chảy máu tiếp diễn.
Cần đi khám khi chảy máu trực tràng xuất hiện lần đầu, lặp lại hoặc triệu chứng nặng dần. Khi tham khảo tin tức tổng hợp 24h về sức khỏe, người đọc cũng không nên tự chẩn đoán chỉ dựa trên triệu chứng. Nếu chảy máu nhiều kèm chóng mặt, choáng, ngất, đau dữ dội, sốt hoặc đau bụng, người bệnh cần được hỗ trợ y tế sớm để tránh bỏ sót nguyên nhân khác.

Kết luận
Dấu hiệu bệnh trĩ thường gồm chảy máu đỏ tươi, sa búi trĩ, ngứa rát, đau và cảm giác cộm vùng hậu môn. Nhận biết sớm giúp điều chỉnh ăn uống, đại tiện và tìm hỗ trợ y tế đúng lúc. Tuy nhiên, chảy máu trực tràng không nên quy kết cho trĩ. Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc nặng lên, hãy đi khám.
Để có thêm góc nhìn tham khảo về sức khỏe, bạn có thể truy cập livegirlstheater.org và đối chiếu thông tin với các nguồn y khoa uy tín khi cần.
